Cửa thoát hiểm có bắt buộc phải sử dụng cửa chống cháy không?

Trong thiết kế công trình hiện đại, hệ thống thoát hiểm phòng cháy chữa cháy (PCCC) đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Khi xảy ra hỏa hoạn, lối thoát hiểm chính là con đường duy nhất giúp con người thoát khỏi khu vực nguy hiểm. Tuy nhiên, nhiều người vẫn băn khoăn: Cửa thoát hiểm có bắt buộc phải sử dụng cửa chống cháy không?

Bài viết dưới đây Sky Light sẽ giúp bạn hiểu rõ quy định pháp luật mới nhất, tiêu chuẩn kỹ thuật và những lưu ý quan trọng khi lựa chọn cửa thoát hiểm cho công trình.

Liên hệ ngay Hotline: 0342.699.888 hoặc Chat Zalo. Nhận ngay báo giá chi tiết Cửa thoát hiểm Sky Light.

Cửa thoát hiểm là gì? Vai trò trong hệ thống PCCC

Cửa thoát hiểm là loại cửa được lắp đặt tại các lối thoát nạn của công trình như cầu thang bộ, hành lang thoát hiểm, tầng hầm hoặc khu vực dẫn ra ngoài tòa nhà. Nhiệm vụ chính của cửa là giúp người bên trong thoát ra ngoài nhanh chóng và an toàn khi xảy ra sự cố cháy nổ.

Trong hệ thống phòng cháy chữa cháy, cửa thoát hiểm thường được thiết kế với các đặc điểm sau:

• Dễ mở từ bên trong
• Không bị khóa hoặc cản trở khi xảy ra cháy
• Có thể tích hợp thanh đẩy panic bar để mở cửa nhanh
• Được kết hợp với hệ thống đèn Exit và chỉ dẫn thoát hiểm

Hệ thống thoát hiểm là một phần bắt buộc trong nhiều loại công trình như chung cư, nhà cao tầng, nhà máy, trường học, khách sạn và trung tâm thương mại. Nó giúp giảm thiểu nguy cơ thương vong, đặc biệt trong 2–3 phút đầu tiên của đám cháy, được xem là “thời gian vàng” để thoát nạn.

Hiểu đúng về Cửa thoát hiểm và Cửa chống cháy

Trước khi đi vào phần cốt lõi, chúng ta cần phân biệt rõ hai khái niệm này vì chúng thường bị đánh tráo hoặc hiểu lầm là một.

• Cửa thoát hiểm (Exit Door): Là cánh cửa nằm trên đường thoát nạn, dẫn từ bên trong công trình ra ngoài hành lang an toàn, cầu thang thoát hiểm hoặc ra trực tiếp ngoài trời. Mục đích chính là giúp người trong tòa nhà di tản nhanh nhất khi có sự cố.
• Cửa chống cháy (Fire Door): Là loại cửa được thiết kế đặc biệt, có khả năng chịu nhiệt và ngăn chặn ngọn lửa, khói lan từ khu vực này sang khu vực khác trong một khoảng thời gian nhất định (60 phút, 90 phút, 120 phút).

Cửa thoát hiểm có bắt buộc phải là cửa chống cháy không?

Câu trả lời là: Gần như BẮT BUỘC trong đại đa số các công trình dân dụng, thương mại và công nghiệp hiện nay. Không phải tất cả cửa thoát hiểm đều bắt buộc là cửa chống cháy, nhưng trong nhiều trường hợp, cửa chống cháy là yêu cầu bắt buộc theo quy chuẩn PCCC.

Theo các quy chuẩn xây dựng và phòng cháy chữa cháy tại Việt Nam, đặc biệt là QCVN 06:2022/BXD, cửa tại các khu vực thoát nạn như: Cửa cầu thang thoát hiểm, cửa buồng thang bộ, cửa ngăn hành lang chống cháy, cửa phòng kỹ thuật,… thường phải là cửa chống cháy đạt tiêu chuẩn EI nhằm ngăn cháy lan sang khu vực thoát nạn.

Ví dụ: Chung cư cao tầng từ 5 tầng trở lên phải sử dụng cửa chống cháy EI45 – EI90 tại nhiều vị trí thoát nạn. Một số công trình lớn yêu cầu cửa có khả năng chịu lửa từ 60 – 90 phút để đảm bảo thời gian thoát hiểm an toàn.

Như vậy, trong thực tế, phần lớn cửa thoát hiểm trong các công trình lớn đều phải sử dụng cửa chống cháy để đáp ứng tiêu chuẩn nghiệm thu PCCC.

Vì sao cửa thoát hiểm thường phải là cửa chống cháy?

Trong nhiều vụ cháy lớn, nguyên nhân gây thương vong không phải do lửa mà do khói độc và nhiệt độ cao lan nhanh qua hành lang hoặc cầu thang. Khi đó, cửa chống cháy đóng vai trò như một “lá chắn” ngăn cháy lan. Dưới đây là những lý do quan trọng khiến cửa thoát hiểm thường phải là cửa chống cháy:

Ngăn cháy & khói độc lan sang lối thoát nạn

Trong hỏa hoạn, 80% trường hợp tử vong là do hít phải khói độc trước khi lửa lan đến. Cửa chống cháy được thiết kế với lõi chống cháy MgO cách nhiệt và gioăng chống cháy. Khi nhiệt độ tăng cao, gioăng sẽ giãn nở để bịt kín khe hở giữa cánh và khung cửa, giúp ngăn lửa và khói lan tràn vào cầu thang bộ – nơi mọi người đang thoát hiểm.

Nhờ vậy, khu vực cầu thang hoặc hành lang thoát hiểm vẫn an toàn để mọi người di chuyển.

Tăng thời gian thoát nạn

Các loại cửa chống cháy được phân loại theo thời gian chịu lửa như: EI60, EI90 (có công trình yêu cầu lên đến 120 phút). Điều này nghĩa là cửa có thể chịu lửa đồng thời đảm bảo cấu trúc vẫn ổn định từ 60 đến 90 phút, giúp kéo dài thời gian cho lực lượng cứu hộ và người trong tòa nhà thoát ra ngoài.

Nếu cửa thoát hiểm không có khả năng chống cháy, lửa sẽ dễ dàng lan từ phòng này sang hành lang, biến lối thoát duy nhất thành “lò bát quái”.

Đáp ứng điều kiện nghiệm thu PCCC

Trước khi đưa công trình vào sử dụng, cơ quan chức năng sẽ tiến hành kiểm tra hệ thống phòng cháy chữa cháy. Nếu cửa thoát hiểm không đạt tiêu chuẩn chống cháy, công trình có thể:

• Không được nghiệm thu PCCC
• Bị yêu cầu cải tạo hoặc thay thế
• Bị xử phạt theo quy định pháp luật

Trong những năm gần đây, các quy định an toàn PCCC ngày càng được siết chặt nhằm hạn chế rủi ro cháy nổ trong các khu đô thị và nhà cao tầng.

Những vị trí bắt buộc phải sử dụng cửa chống cháy

Theo các tiêu chuẩn thiết kế công trình hiện nay, cửa chống cháy thường được yêu cầu tại các vị trí sau:

• Cửa lối vào cầu thang thoát hiểm: Đây là vị trí quan trọng nhất trong hệ thống thoát nạn. Cửa chống cháy giúp bảo vệ khu vực cầu thang khỏi khói và lửa.
• Cửa từ hành lang vào phòng kỹ thuật, kho chứa hàng dễ cháy: Hành lang là nơi khói lan rất nhanh khi xảy ra cháy. Các phòng chứa máy phát điện, tủ điện, phòng server… thường có nguy cơ cháy cao nên cần cửa chống cháy.
• Cửa thông giữa các tầng hầm và tầng nổi: Tầng hầm có nhiều thiết bị điện, xe cộ và nhiên liệu dễ cháy nên bắt buộc phải có cửa chống cháy.

Cửa chống cháy phổ biến dùng cho lối thoát hiểm

Loại cửa	Ưu điểm	Ứng dụng phổ biến
Cửa thép chống cháy	Độ bền cực cao, chống va đập, ngăn khói tốt. Khả năng chịu nhiệt: EI60 – EI90 phút	Cầu thang thoát hiểm chung cư, nhà máy.
Cửa kính chống cháy	Thẩm mỹ cao, thông thoáng, kính trong suốt giúp quan sát được tình hình bên kia cửa. Khả năng chịu nhiệt: EI60 – EI70 phút	Sảnh khách sạn, văn phòng cao cấp.
Cửa thép chống cháy vân gỗ	Đẹp, phù hợp nội thất, chống cháy tốt nhờ lõi MgO chuyên dụng. Khả năng chịu nhiệt: EI60 – EI90 phút	Cửa căn hộ, cửa phòng họp.

Quy định và Tiêu chuẩn mới nhất về cửa thoát hiểm chống cháy (2024 – 2026)

Hiện nay, việc nghiệm thu PCCC trở nên khắt khe hơn bao giờ hết. Để một cánh cửa thoát hiểm được coi là hợp lệ, nó phải đáp ứng các tiêu chuẩn sau:

Tiêu chuẩn kỹ thuật

• Giới hạn chịu lửa (Integrity – I và Insulation – E): Cửa phải đạt chỉ số EI (ví dụ EI60, EI90). Trong đó, E là khả năng ngăn lửa, I là khả năng cách nhiệt.
• Cơ chế đóng tự động: Theo quy định, cửa thoát hiểm tại các lối vào cầu thang bộ phải là loại tự động đóng (sử dụng tay co thủy lực). Điều này đảm bảo cửa luôn đóng sau khi có người đi qua, ngăn khói xâm nhập.
• Không sử dụng khóa chốt phức tạp: Cửa thoát hiểm phải mở được từ bên trong mà không cần chìa khóa (thường sử dụng thanh thoát hiểm – Panic bar). Trong tình huống hoảng loạn, việc tìm chìa khóa là bất khả thi.

Quy định về kiểm định

Mọi cửa chống cháy dùng cho mục đích thoát hiểm phải được Cục Cảnh sát PCCC và CNCH cấp tem kiểm định riêng biệt cho từng lô hàng hoặc công trình. Việc sử dụng cửa không có chứng chỉ sẽ dẫn đến việc không thể nghiệm thu công trình.

Sai lầm nghiêm trọng khi lắp đặt cửa thoát hiểm

Nhiều chủ đầu tư dù đã lắp cửa chống cháy nhưng vẫn bị phạt hoặc không đảm bảo an toàn do mắc các lỗi sau:

• Lắp ngược chiều mở: Theo quy chuẩn, cửa thoát hiểm phải mở theo chiều thoát nạn (mở ra phía ngoài). Việc lắp cửa mở vào trong sẽ gây kẹt khi đám đông chen lấn.
• Khóa cửa thoát hiểm bằng ổ khóa thường: Vì sợ mất trộm, nhiều người khóa xích hoặc dùng ổ khóa cho cửa thoát hiểm. Đây là hành vi vi phạm pháp luật và cực kỳ nguy hiểm.
• Sử dụng kính thường trên cửa chống cháy: Một số đơn vị tự ý đục lỗ lắp kính để nhìn xuyên qua nhưng không dùng kính chống cháy chịu nhiệt, làm mất tác dụng chống cháy của toàn bộ cánh cửa.
• Không bảo trì tay co thủy lực: Sau một thời gian, tay co bị hỏng khiến cửa không thể tự đóng, làm mất đi khả năng ngăn khói.

Lời khuyên khi lựa chọn cửa thoát hiểm chống cháy

Để đảm bảo vừa đúng luật, vừa an toàn, khi lựa chọn cửa thoát hiểm chống cháy cần lưu ý:

• Yêu cầu giấy chứng nhận kiểm định: Đừng chỉ nghe lời quảng cáo. Hãy yêu cầu nhà cung cấp đưa ra giấy kiểm định mẫu cửa tương ứng với tiêu chuẩn công trình của bạn.
• Ưu tiên thanh thoát hiểm (Panic Bar): Đối với các khu vực công cộng, thanh thoát hiểm là bắt buộc để đảm bảo an toàn cho trẻ em và người già.
• Lựa chọn đơn vị thi công uy tín: Việc lắp đặt khe hở giữa cửa và khung phải cực kỳ chính xác để gioăng ngăn khói hoạt động hiệu quả.

Tổng kết

Như vậy, cửa thoát hiểm không phải lúc nào cũng bắt buộc là cửa chống cháy, nhưng trong đa số công trình hiện đại – đặc biệt là chung cư, tòa nhà cao tầng, nhà xưởng và trung tâm thương mại – cửa chống cháy gần như là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy.

Việc sử dụng cửa chống cháy cho cửa thoát hiểm không chỉ giúp công trình đáp ứng quy định pháp luật, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn cháy lan, bảo vệ lối thoát nạn và giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản khi xảy ra sự cố.

Trong bối cảnh các quy định PCCC ngày càng được siết chặt và nhiều sự cố cháy nổ xảy ra tại các khu đô thị lớn, đầu tư hệ thống cửa thoát hiểm chống cháy đạt chuẩn chính là giải pháp thiết yếu để đảm bảo an toàn lâu dài cho mọi công trình.

Hy vọng bài viết này Sky Light đã giải đáp thỏa đáng thắc mắc của bạn về quy định cửa thoát hiểm. Nếu bạn đang trong quá trình xây dựng hoặc cải tạo công trình, hãy thực hiện đúng quy chuẩn PCCC ngay từ đầu để tránh những rủi ro đáng tiếc và các rắc rối về pháp lý sau này.

Tư vấn và báo giá. Hotline Sky Light: 0342.699.888 hoặc Chat Zalo